Om hardware die is uitgerust met een chip of chipset aan de praat te krijgen en bepaalde taken te laten uitvoeren, zijn vastgestelde, digitale signalen nodig. Als de signalen vanuit het besturingsysteem (OS) eerst omgezet moeten worden, is er een stuurprogramma ofwel driver nodig. En de nullen en eentjes die uit de hardware komen moeten ook weer begrijpelijk gemaakt worden voor het OS. Ook daar zorgt de driver voor.
Het is er de fabrikant van de hardware alles aan gelegen om zoveel soorten drivers te leveren dat hij bijna iedereen van dienst kan zijn. Dat is tegenwoordig heel simpel: als zijn drivers met Windows kunnen "praten" bereikt hij bijna 99% van de pc-markt. Voor die paar procentjes niet-Windows heeft hij minder interesse. Andere OS's moeten vaak zelf maar voor drivers voor zijn hardware zorgen. Sommigen denken zelfs dat ze Microsoft behagen als ze het maken van die drivers bemoeilijken. Ook wordt wel het argument gegeven dat men geen bedrijfsgeheimen wil prijsgeven. Dat argument is niet sterk omdat na verloop van tijd toch te achterhalen is hoe de driver de communicatie tussen de hardware en het besturingssysteem dient te verzorgen.
Met of zonder de hulp en met of zonder de protocollen van de hardwarefabrikant gaat de Linux-gemeenschap dus aan de slag zodra er weer nieuwe hardware, pardon chipsets, op de markt komen. Soms is het dus nodig om eerst erachter te komen hoe de chipset werkt.
De meeste van die drivers staan op je pc zodra je een Linux-distro hebt geïnstalleerd. Afwezig zijn:
- Drivers die uitgekomen zijn na het verschijnen van de versie van die distro.
- Drivers voor hardware waarvan de protocollen niet te achterhalen waren.
- Drivers voor stukjes hardware die slechts in kleine aantallen verkocht werden; het loonde de moeite niet.
- Drivers, wel voor Linux maar met gesloten broncode kunnen afwezig zijn als uw distro dat onacceptabel vond.
- Gesloten Linux-drivers van de fabrikant als er al een open-source-alternatief voor handen is. Bij sommige distro's kunt u gemakkelijk de laatste door de eerste vervangen als die u beter bevalt.
De drivers uit de eerste en laatste groep moet u zelf zoeken op internet en handmatig installeren.
Als u dat niet wilt, kunt u of wachten op een nieuwe versie van uw distro en hopen dat die daar in zit of nieuwe hardware kopen. In 2007 is o.a. Dell begonnen met een programma dat het installeren en updaten van drivers simpel kan uitvoeren, Linux wordt daarmee nog gebruikersvriendelijker.
Het komt soms ook voor dat een distro uw hardware niet goed herkent. Werkt een stukje hardware niet of niet goed dan kunt u op internet nagaan of er een Linux-driver voor bestaat. Raadpleeg anders de documentetie van de distro of probeer een andere distro.
Bent u overgestapt op Linux dan moet u dus voortaan op uw hoede zijn bij de aanschaf van hardware. Op de verpakking daarvan staat standaard: "Specially designed for ..". Helaas niet voor Linux, maar het is gelukkig vaak niet meer dat verborgen reclame.
Meestal vindt u wel een winkel waar men weet wat wel en wat niet onder Linux werkt. Is dat niet het geval dan moet u de gegevens vragen - liefst van de chipset - en thuis op internet zoeken met die gegevens in combinatie met "linux" en "driver". Ook vindt u op www.nllgg.nl/linux_hardware, hier of hier of hier of hier of hier meer informatie.
Voor die laatste twee groepen is er soms nog een oplossing door het plaatsen van een programma tussen de Windows-driver en Linux.
Weest u er ook op bedacht dat na al het speuren in de chipset en het uitvogelen, de Linux-gemeenschap soms niet verder komt dan een driver die de hardware redelijk kan laten functioneren maar niet voor 100%.
Wij hopen dat u zich niet laat ontmoedigen door enige tegenslag. Als velen dat niet doen, groeit de Linux-gemeenschap wat harder en zullen fabrikanten meer rekening gaan houden met ons.